Hekimlerin iş verimliliğinin ve iş doyumunun sağlıkta şiddet haberlerinden etkilenme düzeyi
Giriş: Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet, dünya genelinde artış gösteren ve birey, kurum ve toplum düzeyinde çok yönlü olumsuz etkiler doğuran önemli bir halk sağlığı sorunudur. Son yıllarda medya kanallarında sağlık alanındaki şiddet olayları artan sıklıkta yer bulmaktadır. Bu çalışma hekimlerin iş verimliliği ve iş doyumunun dijital ve geleneksel medyadaki sağlıkta şiddet haberlerinden etkilenme düzeyini araştırmayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Çalışma kesitsel niteliktedir. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri, sağlıkta şiddete uğrama durumları ve medyadaki sağlıkta şiddet haberlerinden etkilenme düzeyleri ile ilgili kişisel görüşlerinin sorulduğu anket sorularının yanı sıra İş Verimliliği Ölçeği ve Minnesota İş Doyum Ölçeği yüz yüze uygulanmıştır. İstatiksel olarak p‹0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışma Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’nde aktif olarak görev yapmakta olan 324 hekim ile yapılmıştır. Katılımcıların %68,8’i (n=223) çalışma hayatı boyunca en az bir kez şiddetin bir türüne maruz kalmıştır. En yüksek oranda maruz kalınan şiddet türünün, %66 (n=213) lık oranla sözel şiddet olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %43,2 (n=140)’sinin birden fazla kez şiddete maruz kaldığı, %66,0’sının medyada çıkan sağlıkta şiddet haberlerinin şiddete özendirici olduğunu düşündükleri belirlenmiştir. Katılımcıların %72,2’si (n=234) sağlıkta şiddet haberlerinin işe gitme motivasyonlarını, %61,7’si (n=200) ise fiziksel ve psikolojik sağlıklarını etkilediğini ifade etmiştir. Sağlıkta şiddet ile ilgili haberler fiziksel ve psikolojik sağlığımı, uyku düzenimi etkiliyor diyenlerin iş doyumunun anlamlı derecede daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p=0,002).
Sonuç: Hekimlerin iş doyumlarının şiddet haberlerinden olumsuz yönde etkilendiği fakat iş verimliliklerinin bu haberlerden olumsuz yönde etkilenmediği görülmüştür. Bu bulgu sağlık profesyonellerine uygulanan şiddeti içeren haberlerin hekimler için normalleşmiş ve kabullenilmiş olmasıyla açıklanabilir. Hekimlerin iyilik hâlinin korunması ve medyanın şiddet haberlerini sorumlu bir dille sunması önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: işyeri şiddeti, hekimler, sosyal medya, iş performansı, iş tatmini
Referanslar
- Yeşilbaş H. Sağlıkta şiddete genel bakış. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Derg 2016;3(1):44-54.
- Burton CW, Gilpin CE, Draughon Moret J. Structural violence: A concept analysis to inform nursing science and practice. Nurs Forum 2021;56(2):382-8.
- Leźnicka MM, Zielińska-Więczkowska H. Violence in the workplace. The occurrence of the phenomenon in relation to health care workers. Psychiatr Pol 2024;58(2):351-62.
- Kaya K, Tok ÖK. Sağlıkta şiddetin bir başka yüzü: Medya etkisi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Derg 2021;18(2):217-20.
- ILO. Experiences of violence and harassment at work: A global first survey | International Labour Organization.; 2022. Accessed from: https://www.ilo.org/publications/major-publications/experiences-violence-and-harassment-work-global-first-survey on 11/11/2025.
- Durur EK. Medyada şiddetin bir başka yüzü: ‘Doktora Saldırı’ haberleri. Atatürk İletişim Derg 2017;(14):45-60.;
- Kocaçal C. İşletme çalışanlarında pozitif ve negatif düşüncenin iş gücü verimliliğine etkisi: İstanbul ili örneği. Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi, İşletme Yönetimi Bilim Dalı, 2016.
- Baycan FA. An Analysis of the several aspects of job satisfaction between different occupational groups. Yüksek Lisans tezi. Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Anabilim Dalı. 1985.
- Kutay Yılmaz F, Karacanoğllu A, Kadayıf A, et al. Araştırma görevlisi hekimlerin sağlıkta şiddete maruz kalma durumları ve sağlıkta şiddet konusundaki düşüncelerinin değerlendirilmesi. Bolu Abant Izzet Baysal Univ Tip Fak Abant Tip Derg 2021;10(1):54-63.
- Esen H, Aykal G. Sağlık kurumlarında yaşanan şiddetin değerlendirilmesi: Eğitim ve araştırma hastanesi örneği. Sağlık Akad Derg 2020;7(1):1-9.
- Bellizzi S, Pichierri G, Farina G, Cegolon L, Abdelbaki W. Violence against healthcare: A Public Health issue beyond conflict settings. Am J Trop Med Hyg 2021;106(1):15-6.
- Pai SN, Jeyaraman M, Jeyaraman N, Yadav S. White Coats under fire: Understanding the epidemic of violence against doctors. Cureus 2024;7;16(8):e66346.
- Yücel Özden KB, Sarıca Çevik H, Asenova R, Ungan M. Guardians of health under fire: Understanding and combating violence against doctors. Atención Primaria 2024;56(9):102944.
- Karaoğlu N, Demirbaş N. Hekim ve hekim adaylarının hekime yönelik şiddet algıları: Bir ön çalışma. Genel Tip Derg 2021;31(2):130-4.
- Hasan MJ, Sarkar TY, Ahmed M, et al. Violence against physicians working in public tertiary care hospital of Bangladesh: a facility-based cross-sectional study. BMJ Open 2024;14(3):e080244.
- Yasak BN, Öztürk M, Türk A. Hastanede karşılaşılan şiddetin sağlık çalışanlarının iş doyumuna etkisi. “Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Güncel Araştırmalar” içinde. (ed) Yıldız A. İstanbul, Hiperyayın. 2022:117-140.
- Kaur A, Ahamed F, Sengupta P, Majhi J, Ghosh T. Pattern of workplace violence against doctors practising modern medicine and the subsequent impact on patient care, in India. PLoS One 2020;15(9):e0239193.
- Aylaz R, Aydoğmuş N, Yayan EH. Hemşirelerin iş doyumu düzeylerinin belirlenmesi . İnönü Üniversitesi Sağlık Bilim Derg 2017;6(1):12-7.
- Wu Y, Ahaus K, Zhao D, Buljac-Samardzic M. Impact of patient aggression and violence against physicians on the team and organisational levels in China: a qualitative study. BMJ Open 2025;15(5):e092229.
- Chen G, Huang Y, Rong S. How media reports on medical violence erode clinician trust in patients. J Multidiscip Healthc 2025;18:5461-74.
