Menopoz dönemindeki kadınlarda depresyon ve yaşam kalitesi değerlendirilmesi
Giriş: Günümüzde, beklenen yaşam süresinin artmasıyla birlikte kadınların menopozda geçirdikleri süre de artmıştır. Bu dönemde kadınları anlamak ve yaşadıkları semptomları belirlemek çok önemlidir. Çalışmanın temel amacı birinci basamağa başvuran menopoz dönemindeki kadın hastalarda hangi semptomların daha sık görüldüğünü tespit etmek ve bu semptomların kadınların depresyon durumlarına ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemektir..
Yöntem: Bu Araştırma, 01 Ocak 2023, 31 Mayıs 2023 tarihleri arasında Adana İli’ndeki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran menopoz dönemindeki kadın hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden 400 birey üzerinde internet aracılığıyla ve yüz yüze olarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara; Sosyodemografik Veri Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ) uygulanmıştır
Bulgular: Çalışmaya katılan 400 katılımcının ortanca yaş değeri 54 idi. Katılımcıların en sık menopoz semptomları sıcak basması, terlemeler ve sinirlilik; en az görülen semptomları ise kalp rahatsızlıkları ve cinsel sorunlar idi. Medeni durum, çocuk sahibi olma durumu, birlikte yaşadığı kişi, sigara kullanma durumu ve menopoza girme şekli açısından kullandığımız ölçeklerle anlamlı bir farklılık saptanmadı. Kronik hastalığa sahip olması ile BDÖ ve MSDÖ puanları arasında pozitif yönde ilişki, SF-36 Yaşam Kalitesi arasında negatif yönde ilişki vardı. Menopozdan sonra eşiyle cinsel ilişkisi etkilenmiş olanların BDÖ puanları ve MSDÖ puanları daha yüksek, SF-36 Yaşam Kalitesi puanları ise daha düşüktü. BDÖ ile MSDÖ pozitif yönde ilişkili, SF-36 Yaşam Kalitesi ile BDÖ negatif yönde ilişkiliydi. SF-36 Yaşam Kalitesi ile MSDÖ ise negatif yönde ilişkiliydi.
Sonuç: Menopoz döneminde görülen semptomlar kadınların yaşam kalitesini, beden ve ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Kişiye biyopsikososyal açıdan yaklaşması gereken aile hekimlerine kadın sağlığı için sağlık hizmeti sunumunda öncelikli alanların belirlenmesinde ve yönetiminde önemli rol düşmektedir.
Anahtar Kelimeler: Depresyon, menopoz dönemi, menopoz semptomları, yaşam kalitesi
Referanslar
- Ambikairajah A, Walsh E, Cherbuin N: A review of menopause nomenclature. Reprod Health. 2022 Jan 31;19:29.
- Jiao J, Hao J, Hou L, et al.: Age at natural menopause and associated factors with early and late menopause among Chinese women in Zhejiang province: A crosssectional study. PLoS One. 2024 Jul 16;19(7):e0307402.
- Kulkarni J, Gurvich C, Mu E, et al.: Menopause depression: Under recognised and poorly treated. Aust N Z J Psychiatr. 2024;58:695-704.
- Jia Y, Zhou Z, Xiang F, Hu W, Cao X: Global prevalence of depression in menopausal women: A systematic review and meta-analysis. J Affect Disord. 2024; 358:474-82.
- Rautenberg TA, Ng SKA, Downes M: A cross-sectional study of symptoms and health-related quality of life in menopausal-aged women in China. BMC Womens Health. 2023; 23(1):563.
- Barati M, Akbari-Heidari H, Samadi-Yaghin, E et al. The factors associated with the quality of life among postmenopausal women. BMC Womens Health. 2021;May 18;21(1):208.
- Raczkiewicz D, Sarecka-Hujar B, Gujska JH, et al.: Quality of life, menopausal symptoms, insomnia and depression in peri- and post-menopausal women: A Cross-Sectional Study. Med Sci Monit. 2026;32:e951812.
- Kurt G, Öztürk GZ, Kurt GB: The correlation between symptoms in the menopausal period and life quality. Turk J Fam Pract. 2023; 27:77-87.
- Hays RD, Sherbourne CD, Mazel RM: The RAND 36-Item Health Survey 1.0. Health Econ. 1993;2:217–27.
- Koçyiğit. Form-36 (KF-36)’nın Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği (1999). Accessed from https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt=0,5&cluster=12627159639192039913 on 25/01/2026.
- Beck AT, Ward CH, Mendelson M, Mock J, Erbaugh J: An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry. 1961; 4:561–71.
- Sahin NH: Beck Depresyon Envanteri’nin üniversite öğrencileri için geçerliliği ve güvenilirliği (1989). Accessed from https://www.academia.edu/1472692/Beck_Depresyon_Envanterinin_%C3%BCniversite_%C3%B6%C4%9Frencileri_i%C3%A7in_ge%C3%A7erlili%C4%9Fi_ve_g%C3%BCvenilirli%C4%9Fi on 25/01/2026.
- Schneider HPG, Heinemann LAJ, Rosemeier HP, Potthoff P, Behre HM: The Menopause Rating Scale (MRS): reliability of scores of menopausal complaints. Climacteric. 2000;3:59–64.
- Can Gürkan Ö: Menopoz semptomları değerlendirme ölçeğinin Türkçe formunun güvenirlik ve geçerliliği (2005). Accessed from https://scholar.google.com/citations?user=9M3s144AAAAJ&hl=tr on 25/01/2026.
- AlDughaither A, AlMutairy H, AlAteeq M: Menopausal symptoms and quality of life among Saudi women visiting primary care clinics in Riyadh, Saudi Arabia. Int J Womens Health. 2015;7:645–53.
- Wieder-Huszla S, Szkup M, Jurczak A, et al.: Effects of socio-demographic, personality and medical factors on quality of life of postmenopausal women. Int J Environ Res Public Health. 2014;11:6692–708.
- Karaçam Z, Şeker SE: Factors associated with menopausal symptoms and their relationship with the quality of life among Turkish women. Maturitas. 2007;58:75–82.
- Yong Z, Yang Y, Yang Y, et al.: Prevalence and severity of menopausal symptoms in women of different Ages – China, 2023–2024. China CDC Weekly. 2025;7(10):334-40.
- Chedraui P, Aguirre W, Hidalgo L, Fayad L: Assessing menopausal symptoms among healthy middle aged women with the Menopause Rating Scale. Maturitas. 2007;57:271–8.
- De Arruda Amaral ICG, Baccaro LF, Lui-Filho JF, Osis MJD, Pedro AO, Costa-Paiva L: Opinions and main sources of information about menopause among middle-aged Brazilian women. Menopause. 2019;26:1154–9.
- Scavello I, Maseroli E, Di Stasi V, Vignozzi L: Sexual health in menopause. Medicina. 2019;55:559.
- Souayeh N, Bettaieb H, Rouis H, Mbarki C, Hsayaoui N: (181) Female Sexuality During the Menopausal Transition: The Experience of Tunisian women. J Sex Med. 2024;21:Supplement 1.
- Farghaly Abdelaliem SM, Hassan NMM, Alqahtani A, et al.: Assessing the relationship between depressive symptoms and menopausal quality of life among academic women in Saudi Arabia. Healthcare (Switzerland). 2025;13(13):1557.
- Pawlak IE, Wolińska W, Mroczek B: Impact of climacteric and depressive symptoms on the quality of life of postmenopausal women. Family Medicine & Primary Care Review. 2016; 18:325–31.
- Park H, Kim K: Depression and its association with health-related quality of life in postmenopausal women in korea. Int J Environ Res Public Health. 2018;15(11):2327.
- Fu JX, Luo Y, Chen MZ, et al.: Associations among menopausal status, menopausal symptoms, and depressive symptoms in midlife women in Hunan Province, China. Climacteric. 2020;23:259–66.
- Jenabi E, Fereidooni B, Khazaei S, Hamzehei R, Tapak L: The Relationship between depression and menopause symptoms: The PATH Model. Current Women s Health Reviews. 2020;17:92–8.
- Sijjil D, Zaidi SKZ, Manzoor S, Mahmood A, Fatima N, Sajjad Y: Correlation between menopausal symptoms and quality of life in post-menopausal women. Pakistan BioMedical Journal. 2025;8(7):14–19.
- Sharin AK, Senthil K, Elayaperumal S, Annadurai DB. Prevalence of menopausal complications and its impact on quality of life among postmenopausal women. Journal of Neonatal Surgery. 2025;14(5):2818.
- Li J, Liu F, Liu Z, Li M, Wang Y, Shang Y, Li Y: Prevalence and associated factors of depression in postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry. 2024;24:431-.
- Szadowska-Szlachetka Z, Stasiak E, Leziak A, Irzmańska-Hudziak A, Łuczyk M, Stanisławek A, et al. Intensity of menopausal symptoms and quality of life in climacteric women. Menopause Review / Przegląd Menopauzalny. 2019;18(4):217-21.
- Sharami SH, Rafiei Sorouri Z, Farzadi S, Hosseinzadeh F, Etezadi A, Bab Eghbal S, Eslami-Kenarsari H: The association of sociodemographic factors and history of chronic diseases on menopausal symptoms: A cross-sectional study. Health Sci Rep. 2024;7:e2103.
- Saleh SA, Almadani N, Mahfouz R, Nofal HA, El-Rafey DS, Seleem DA: Exploring the intersection of depression, anxiety, and sexual health in perimenopausal women. Int J Womens Health 2024;16:1315–27.
- Jalali T, Bostani Khalesi Z, Jafarzadeh-Kenarsari F: The Association between sexual self-efficacy and the quality of life among menopausal women. J Menopausal Med. 2021;27:87–93.
- Pérez-Herrezuelo I, Aibar-Almazán A, Martínez-Amat A, Fábrega-Cuadros R, Díaz-Mohedo E, Wangensteen R, Hita-Contreras F: Female sexual function and its association with the severity of menopause-related symptoms. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020;17:7235.
- Trento SRSS, Madeiro A, Rufino AC: Sexual function and associated factors in postmenopausal women. Revista Brasileira de Ginecologia e Obstetricia. 2021; 43:522–9.
