Tütün bağımlılığında sitizin tedavisi: Tek merkezli kohort çalışması
Amaç: Bu çalışma, tek merkezli bir üniversite hastanesi sigara bırakma polikliniğinde sitizin tedavisi başlanan hastalarda kısa ve orta dönem sigara bırakma sonuçlarını, tedavi kesilmesini, relaps örüntüsünü ve öz-bildirime dayalı yan etkileri değerlendirmeyi amaçlamıştır.
Yöntem: Prospektif kohort tasarımındaki çalışmaya, 02.05.2024–31.12.2024 tarihleri arasında bir üniversite hastanesi sigara bırakma polikliniğinde sitizin başlanan hastalar dahil edildi. Hastalar 1., 3. ve 6. aylarda telefonla izlenerek sigara bırakma durumu değerlendirildi. Nikotin bağımlılık düzeyi Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ile ölçüldü. Sağkalım analizi Kaplan–Meier yöntemi ile yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen ve altı ay süreyle takip edilen toplam 201 hastanın yaş ortalaması 42,38±15,01 yıl ve %83,1 erkekti. Hastaların %27,4’ünde tedavinin 5. gününde sigarayı bırakamama nedeniyle tedavi sonlandırıldı. Sigara bırakma oranları 5. günde %72,6; 1. ayda %43,3; 3. ayda %28,9 ve 6. ayda %21,4 olarak bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde kronik hastalık varlığı 6. ayda sigara bırakma başarısı ile bağımsız olarak ilişkili bulundu (OR=6,60; %95 GA: 1,49–29,17; p=0,013). Kaplan–Meier analizinde tedavi başarısızlıklarının özellikle erken dönemde yoğunlaştığı gözlendi. FNBT puanı ≥6 olan hastalarda sigarasız kalma süresi anlamlı derecede daha kısaydı (ortalama 71 gün vs. 95 gün; log-rank p=0,029).
Sonuç: Sitizin tedavisi kısa dönemde anlamlı bırakma başarısı sağlamakla birlikte relaps özellikle erken dönemde belirgindir. Yüksek nikotin bağımlılığı sigarasız kalma süresini kısaltmaktadır. Kronik hastalığı olan bireylerde bırakma başarısının daha yüksek olması, birinci basamakta kronik hastalık izlemleri sırasında sigara bırakma danışmanlığının önemli bir fırsat sunduğunu göstermektedir. Erken dönemde yoğun davranışsal destek, tedavi başarısını artırabilir.
Anahtar Kelimeler: Sigara, tedavi, sitizin, takip, relaps
Referanslar
- WHO releases first-ever clinical treatment guideline for tobacco cessation in adults. Accessed from https://www.who.int/news/item/02-07-2024-who-releases-first-ever-clinical-treatment-guideline-for-tobacco-cessation-in-adults. adress on 20/01/2026.
- World Health Organization. Tobacco. Accessed from.:https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/tobacco adress on 21/01/2026.
- Ministry of Health of the Republic of Turkey. Health Statistics Yearbook 2024 News Bulletin. Accessed from https://www.saglik.gov.tr adress on 20/01/2026.
- Turkish Thoracic Society Tobacco Control Working Group. Consensus report on diagnosis and treatment of smoking cessation. Accessed from https://www.toraks.org. adress on 21/01/2026.
- Gotti C, Clementi F. Cytisine and cytisine derivatives. More than smoking cessation aids. Pharmacol Res 2021;170:105700.
- De Santi O, Orellana M, Di Niro CA, Greco V. Evaluation of the effectiveness of cytisine for the treatment of smoking cessation: A systematic review and meta-analysis. Addict Abingdon Engl 2024;119:649–63.
- Majo García R, Espinosa Villoria MG, Fernández-Martínez MN, Díaz Madero A, Pérez Martín MI, Fernández-García D. Evidence update on the efficacy of cytisinicline by treatment regimen: A Rapid review. Open Respir Arch 2025;7:100472.
- Ofori S, Lu C, Olasupo OO, Dennis BB, Fairbairn N, Devereaux PJ, et al. Cytisine for smoking cessation: A systematic review and meta-analysis. Drug Alcohol Depend 2023;251:110936.
- Ministry of Health, General Directorate of Public Health. Guidelines (Internet). Accessed from https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/dokumanlar-2/rehberler.html on 17/02/2026 .
- Heatherton TF, Kozlowski LT, Frecker RC, Fagerström KO. The Fagerström Test for Nicotine Dependence: a revision of the Fagerström Tolerance Questionnaire. Br J Addict 1991;86(9):1119–27.
- Cahill K, Lindson-Hawley N, Thomas KH, Fanshawe TR, Lancaster T. Nicotine receptor partial agonists for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev 2016:CD006103.
- Fraile-Martínez Ó, García-Montero C, Ortega MA, Varaona A, Gutiérrez-Rojas L, Álvarez-Mon M, et al. Cytisinicline vs. Varenicline in robacco addiction: A Literature review focused on emotional regulation, psychological symptoms, and mental health. Healthc Basel Switz 2025;13:1783.
- Torazzi A, Tedesco E, Ceccato S, Santin L, Campagnari S, Losso L, et al. Safety and efficacy of CyTisine for smoking cessation in a hOSPital context (CITOSP): study protocol for a prospective observational study. Front Public Health 2024;12:1350176.
- Rigotti NA, Benowitz NL, Prochaska J, Leischow S, Nides M, Blumenstein B, et al. Cytisinicline for smoking cessation: A randomized clinical trial. JAMA 2023;330:152–60.
- Courtney RJ, McRobbie H, Tutka P, Weaver NA, Petrie D, Mendelsohn CP, et al. Effect of Cytisine vs Varenicline on smoking cessation: A randomized clinical trial. JAMA 2021;326:56–64.
- Walker N, Howe C, Glover M, McRobbie H, Barnes J, Nosa V, et al. Cytisine versus Nicotine for smoking cessation. N Engl J Med 2014;371:2353–62.
- Majo García R, Fernández-Martínez MN, Crespo Sedano A, Espinosa Villoria MG, Alonso Sastre E, Fernández-García D. Effectiveness of cytisinicline treatment in hospital smoking units. Open Respir Arch 2025;7:100414 .
- Oreskovic T, Percac-Lima S, Ashburner JM, Tiljak H, Rifel J, Klemenc Ketiš Z, et al. Cytisine versus Varenicline for smoking cessation in a primary care setting: A randomized non-inferiority trial. Nicotine Tob Res 2023;25(9):1547–55.
- Sharbin GK, Rash CJ. Characterizing nicotine withdrawal in smokers experiencing homelessness. J Subst Abuse Treat 2022;138:108748.
- Tutka P, Vinnikov D, Courtney RJ, Benowitz NL. Cytisine for nicotine addiction treatment: a review of pharmacology, therapeutics and an update of clinical trial evidence for smoking cessation. Addict Abingdon Engl 2019;114:1951–69.
- Phusahat P, Dilokthornsakul P, Boonsawat W, Zaeoue U, Hansuri N, Tawinkan N, et al. Efficacy and safety of cytisine in combination with a Community Pharmacists’ Counselling for smoking cessation in Thailand: A randomized double-blinded placebo-controlled trial. Int J Environ Res Public Health 2022;19:13358.
- Assari S, Sheikhattari P. Smokers with multiple chronic disease are more likely to quit cigarette. Glob J Epidemiol Infect Dis 2024;4:60–8.
- Hong H-L, Kim N-H. Chronic disease and smoking cessation intention: associations with oral health status, behaviors, and care in Korea. Front Public Health 2026;14:1742386.
- Demir HO, Eren FA, Mutlu HH. Factors influencing smoking cessation success in an outpatient clinic: a cross-sectional study. Journal of Addiction 2025;26:485–96.
- Chen L, Tao Z, Xu Q, Zhu Y, Ding S, Dong Y. Nicotine dependence, motivations, and intention to quit smoking among smoking cessation outpatients: A cross-sectional study. Tob Induc Dis 2025;23:10.18332/tid/205671.
- Lindberg A, Niska B, Stridsman C, Eklund B-M, Eriksson B, Hedman L. Low nicotine dependence and high self-efficacy can predict smoking cessation independent of the presence of chronic obstructive pulmonary disease: a three year follow up of a population-based study. Tob Induc Dis 2015;13:27.
- Fagerström K, Russ C, Yu CR, Yunis C, Foulds J. The Fagerström test for nicotine dependence as a predictor of smoking abstinence: a pooled analysis of varenicline clinical trial data. Nicotine Tob Res 2012;14(12):1467–73.
